Rene

De wens Cuba te bezoeken had ik al in de 70-er jaren toen ik in Zuid Amerika werkte. Toendertijd was dat niet mogelijk aangezien ik met een ‘communistisch stempel’ in mijn paspoort landen als Argentinië, Paraguay, Chili e.d. niet meer zou kunnen binnenkomen. Ook sinds de ziekte van Fidel Castro had ik het gevoel nu of nooit. Door een toevallige omstandigheid wilde ik op korte termijn naar Cuba.

Arjo van Cubareis adviseerde me de eerste 2 nachten een hotel te nemen en – vandaaruit – een ‘casa particular’ te gaan zoeken. Binnen 2 dagen regelde hij een eenvoudig maar prima hotel (Deauville) en vervoer vanaf het vliegveld. Hotel van Oost Duitse snit, aan de boulevard (Malecon) en precies op de rand van het oude centrum. Een uitstekende keus want alles was vandaaruit te belopen; de plattegrond van de stad heb je snel in je hoofd.
Daarna, vlak achter het Capitolio, een ‘casa particular’ gevonden. Twee persoonskamer onderhandeld voor 20,- CUC (ook wel Peso Convertible of gewoon Dollar genaamd; 1 Euro = 1,113 CUC) gezien het laagseizoen. Zonder ramen maar schoon, rustig, met privé badkamer & airco & TV; uitgebreide brunch voor CUC 3,- en eenmaal avondeten voor CUC 7,- met een visje. Las Delicias de Consulado, Consulado 309 e/ (entre) Neptuno en Virtudes, tel. 8637722. In de buurt zijn er meer: in Virtudes, Amistad e.d.

Op de Prado, een mooie boulevard vlakbij, is de Escuela Nacional de Ballet gevestigd. Directrice is Alicia Alonzo die ook het wereldberoemde Nationaal Ballet leidt. Daar vond ik een hoofddocente moderne dans bereid me elke dag twee uur privé salsales te geven in het appartement van een vriendin. Een absolute aanrader: zeer professioneel en bijzonder aardig. Lydia Luna: privé 00537-913945; balletschool 8627053 toestel/extension 109 of direct 8625792; anders vragen bij de receptie aan Milayda. Met haar, vriendinnen, leerlingen e.d. ’s avonds naar Discos “Temba” waar salsa gedanst wordt (b.v. La Red, Calle 19 met Calle L in Vedado) maar die zijn er niet zoveel als je zou denken; de jeugd doet dat niet meer. Ook daar heb je snel contact en is het al gauw weer een feest.

Eten kun je in casas particulares (wel ’s ochtends langsgaan en afspreken want ze moeten daarvoor boodschappen doen), in gewone restaurants of in “paladares”. De laatste zijn staatsrestaurants van een matige kwaliteit met veelal een slechte bediening (b.v. Tesla, Orelli 504; vraag naar Mayra en doe haar de groeten). In de Barrio Chino eet je prima, goede service en vrij goedkoop (bijvoorbeeld Lung Kong, Dragones 364 e/ Manrique en San Nicolas).

De stad zélf is na 50 jaar geheel versleten. Elk jaar storten er 150 gebouwen in; het puin wordt keurig opgeruimd. Veel gebouwen zijn tot in het oneindige gesplitst en in elke unit (zo’n 50 m²) wonen vaak 5-6 personen. Daarenboven is er veel migratie vanaf het platteland naar de stad. Toch maakt deze geen overbevolkte indruk, het autoverkeer is matig en het is er lang niet zo hectisch als in andere zuid amerikaanse steden.
Gezien mijn voorgaande ervaringen in Zuid Amerika zit de aantrekkingskracht toch vooral in de mensen. Bijzonder goede manieren, vriendelijk, intelligent, eerlijk en behulpzaam. Als je spaans spreekt heb je binnen no time een uitgebreide kennissenkring varierend van pooiers, taxichauffeurs, beeldhouwers, toneelmensen, hoogleraren, muzikanten, ingenieurs en noem maar op. De vrouwen zijn zeer geëmancipeerd en welbespraakt en, met behoud van alle caraïbische charme, zeer aangenaam in de omgang en graag bereid om een avondje te gaan stappen. Ondanks alles leven de Cubanen in het hier & nu alsof elke dag de laatste op aarde is. Heel bijzonder !

Gezien de geslotenheid van het land (het hebben van een internet aansluiting of een TV schotel is een misdrijf) ben je ook een kijkgaatje naar de vrije wereld. Hoewel iedereen grif toegeeft dat “la revolución” veel goeds heeft gebracht, zijn vrijwel alle personen die ik heb gesproken ook gefrustreerd vanwege het gebrek aan mogelijkheden hun talenten te kunnen ontwikkelen. Vanwege het uitstekende opleidingsniveau is iedereen zich daarvan ook bewust.

Het systeem is versteend, alles wordt door de staat geregeld en er is een enorme schaarste aan alles. Elke dag, week en maand is weer een worsteling om de eindjes aan elkaar te knopen. De zogeheten ‘periodo especiál’ (na de terugtrekking van de Russen) is nog zeker niet afgelopen. Met het bonnensysteem voor basische levensbehoeften komt men lang niet rond en iedereen moet bijklussen (b.v. arts als buschauffeur). Alleen degenen die aan CUC’s kunnen komen (familie in het buitenland, tourisme, salsales geven e.d.) kunnen zich wat veroorloven. Een biertje, bijvoorbeeld, kost 1,- CUC = 1 dagloon !Door de dubbele geldstandaard is er weer ongelijkheid ontstaan.

Op alle niveaus zijn er controles (b.v. Comités Revolucionarios, school, werk e.d.) vergelijkbaar met het voormalige Oost Duitsland. Het gezegde is dan ook “en boca cerrada no hay mosca” (in een gesloten mond komen geen vliegen) maar privé wordt er ongeremd gesproken.

Veiligheid is geen issue. Je wordt uiteraard benaderd door vrouwen die je “novia” willen worden (‘vandaag is het mijn verjaardag’, ‘wil je dit briefje voor me vertalen ?’) of door mannen met sigaren maar als je niet al te naïef bent en beslist, heb je geen last van van al te grote opdringerigheid of enige vorm van agressie.

Hier laat ik het bij, ook al zou ik nog pagina’s kunnen vullen met ervaringen uit dit bijzondere land met uitzonderlijke mensen. Ik wil zeker weer terug.

Arjovan Cubareis, hartelijke dank voor je uitstekend service !

René SG.